İncir meyve tutum, verimliliği ve gelişmesi için, ilek arıcığı tarafından çiçek tozu taşıma işlemine, ilekleme denir.
Normal iklim koşullarında Sarılop ve Bursa Siyahı gibi incir çeşitlerimiz, Haziran dönemi itibarıyla tozlanmaya uygun olgunluğu erişirler. Fındık ebadına gelirler. Bu arada aynı zamana denk gelecek şekilde ilek incirlerde tozlayıcı hüviyetine, olgunluğuna ulaşırlar.
İlekleme süresi 4 hafta sürebilir. Mutlaka yapılmalıdır.
Bu zaman zarfında en az 2 kez ilekleme yapılır. Her ilek incirde 300-800 arı oluşabilir.
Ağaç üzerindeki meyve adedine göre, ağacın 3 farklı bölgesine,
3-4 ilek ihtiva eden file yerleştirilir. Bu işlem sezon süresince 2-3 kez tekrarlanır.
Dişi incir ağacında meyve doğum süreci uzadıkça meyve tutumunu arttırmak için, ek ilek incire ihtiyaç olmaktadır.
İlek incir, sağlıklı, temiz olmalıdır.
İç çürüklüğü, akma hastalığından ari olmalıdır.
Aşırı ilekleme, kaliteye zarar verebilir.
Ticari incir bahçelerinde, dişi incirle ilek incir aynı bahçede bulunmaz.
Bursa’da Bursa Siyahı İncirin İlekleme Başlangıç Süreci:
1980’li yıllarda, Bursa’daki birçok incir köyünde, birçok üreticinin ilek incirle ilgili bilgisi kısıtlıydı. İncir bahçe adedi sınırlıydı, üretim sınır ağaçlarından oluşmaktaydı.
Mevsim başı ve mevsim sonunda doğan meyveler, ilek uygulaması yapılmadığı için dökülürdü ve incir hasat süresi 30-40 günle sınırlıydı.
Tabiattaki, doğal ilek ağaçları sayesinde tabii tozlama ile sınırlı miktarda meyve oluşmaktaydı.
İlek incir etkinliği bilgisi yaygınlaştıkça, Havran, Aydın gibi ilk turfanda ilek üretim bölgelerinden tedarik edilen tozlayıcı incir meyvelerin, Bursa’ya getirilmesi sayesinde, ilk turfanda Bursa Siyahı hasadı tesis edildi.
Bursa Siyahı İncir meyveleri son turfanda doğumlarının ileklenmesi için, yüksek rakımda, olgunlaşan, hasadı geç tarihte yapılan tozlayıcı incirler temin edilerek, buluşturuldu.
Aynı zamanda ilek incirler, hasat sonrası +5 °C, soğuk hava deposunda 15 gün muhafaza edildikten sonra, son turfanda doğumu olan Bursa Siyahı İncir ağaçlarına asıldı.
İlk turfanda ve son turfanda incir üretim süreçleri ile, Bursa’da Bursa Siyahı İncir hasat süresi 40 günden 70/80 güne uzatıldı. Kıymetli olan meyvelerin ilk ve son turfanda oluşumu-hasadı-pazarlaması sağlanmıştır.